ТӨРКИЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ САКАРЬЯ СӘҮДӘ БИРЖАСЫ

ЕРAКТАН ЭЛЕКТРОН ТЕРКӘҮ

Теркәү эшләрегезне документлар җибәрүдән алып түләү этабына кадәр ерактан, тиз һәм аңлаешлы итеп идарә итегез.

Теркәү өчен бердәм электрон почта адресыtescil@stb.org.trДокументлар җибәргәндә башка бүлекнең электрон почтасын кулланмагыз; теркәү өчен бердәнбер адрес — tescil@stb.org.tr.
@
Теркәү өчен бердәм электрон почта

Ерактан электрон теркәү өчен барлык гаризаларыгызны бары тик tescil@stb.org.tr адресына җибәрегез.

!
Салым декларациясе вакытын уздырмагыз

Җитештерүчеләрдән сатып алулар декларациянең соңгы көнендә эш вакыты тәмамланганчы документлар, түләү һәм салым йөкләмәләре белән бергә тәмамланырга тиеш.

30
30 көннән узган документ

Документ/фактура датасыннан 30 көн узса, төп теркәү түләвенә 50% соңга калу түләве өстәлә.

§
КАНУННАР ҺӘМ ХОКУКЫЙ НИГЕЗ

Кануннар, кагыйдәләр һәм белдерүләр

Теркәү эшләренә кагылышлы төп законнар һәм кулланыла торган кагыйдәләр.

§5174 номерлы Төркия Палаталар һәм Товар Биржалары Берлеге, Палаталар һәм Биржалар турында КанунТовар биржаларының төзелүе, бурычлары һәм теркәү эшләренә караган төп хокукый нигезне билгели.↗§Теркәү КагыйдәләреБиржага караган операцияләрне теркәү ысулларын һәм принципларын көйли.↗§Биржа Операцияләре КагыйдәләреТовар биржаларында операция, исәп, бәя билгеләү һәм куллану процессларының нигезләрен көйли.↗§Керем салымы буенча №164 гомуми белдерүАвыл хуҗалыгы продукциясен сатып алуда салым тотып калу һәм биржа теркәве белән бәйле практикада кулланыла торган актларның берсе.↗§Керем салымы буенча №175 гомуми белдерүАвыл хуҗалыгы керемнәре, салым тотып калу һәм тиешле документ процессларында кулланыла торган гомуми белдерүләрнең берсе.↗§Керем салымы буенча №185 гомуми белдерүБиржаларда котировкаланган авыл хуҗалыгы продукцияләре һәм салым тотып калу практикасы өчен мөһим актларның берсе.↗§№185 белдерүгә өстәмә исемлек – Биржаларда котировкаланган товарларБиржаларда котировкаланган товарларны күрсәтүче өстәмә исемлек.↗§Керем салымы буенча №202 гомуми белдерүАвыл хуҗалыгы продукцияләре операцияләрендә һәм салым тотып калу практикасына караган гомуми белдерүләрнең берсе.↗
ГАМӘЛДӘГЕ ФАЙЛЛАР

Excel үрнәкләре

Операциягезгә туры килгән Биржаның гамәлдәге үрнәген йөкләп алыгыз. Баганалар һәм башлыклар төзелешен үзгәртмичә тутырыгыз.

XLS
Җитештерүче

ҖИТЕШТЕРҮЧЕ ИСЕМЛЕГЕ ШАБЛОНЫ

Бу шаблон фермерлардан алынган продукция өчен төзелгән **җитештерүче квитанцияләре** мәгълүматын кертү өчен әзерләнгән. Бер квитанциядә берничә товар юлы булса, документ һәм сатучы мәгълүматы һәр юлда кабатланырга тиеш. Квитанцияләр серия/тәртип номеры буенча **иң беренче төзелгәненнән иң соңгысына кадәр** тәртипләнергә тиеш. **Гамәлдән чыгарылган квитанцияләр шаблонга кертелми.**

Mustahsil_Listesi.xlsx · 14,6 KB
Үрнәкне йөкләү ↓
XLS
Сату

САТУ СЧЕТ-ФАКТУРАЛАРЫ ИСЕМЛЕГЕ ШАБЛОНЫ

Бу шаблон компаниягезнең сату счет-фактуралары мәгълүматын кертү өчен әзерләнгән. Бер счетта берничә товар юлы булса, счет һәм сатып алучы мәгълүматы һәр юлда кабатланырга тиеш. Счетлар серия/тәртип номеры буенча **иң беренче төзелгәненнән иң соңгысына кадәр** тәртипләнергә тиеш. Гамәлдән чыгарылган һәм кире кайтару счетлары кертелми. Әмма элек теркәлгән счетка караган кире кайтару счеты шаблонга кертелергә тиеш.

SATIS LISTESI SABLONU.xlsx · 19,2 KB
Үрнәкне йөкләү ↓
ЕРАКТАН ХЕЗМӘТ

Ерактан электрон теркәү ничек башкарыла?

Биржага килмичә, кирәкле форматта әзерләгән документларыгызны tescil@stb.org.tr адресына җибәреп гариза бирә аласыз. Документлар теркәлә, эчтәлеге һәм таләпләргә туры килүе тикшерелә; җитешсезлек булмаса түләү процессы башлана.

01

Җитештерүчеләрдән сатып алу эшләре

Биржабызның гамәлдәге җитештерүчеләрдән сатып алу исемлеге өчен Excel үрнәгенә туры килгән файл җибәрелергә тиеш. Бер генә җитештерүче квитанциясе булса да исемлек әзерләнә.

02

Сату исемлеге + фактура PDF

Сату исемлеген һәм анда күрсәтелгән фактураларның PDF күчермәләрен бергә җибәрергә мөмкин.

03

XML + PDF

Фактураның XML файлын һәм шул ук фактураның PDF файлын бергә җибәрергә мөмкин.

04

HTML

Фактураның HTML форматындагы файлын аерым җибәрергә мөмкин.

!

Фактураның PDF файлы гына теркәүне башлау өчен җитәрлек түгел. Документлар югарыда күрсәтелгән ысулларның кимендә берсенә туры килергә тиеш.

САТЫП АЛУ • САТУ • ЭКСПОРТ • ИМПОРТ

Бер электрон хатта берничә операция төре

САТЫП АЛУ, САТУ, ЭКСПОРТ һәм ИМПОРТ документларын бер электрон хат белән җибәрергә мөмкин. Файл яки архив исемендә операция төрен ачык күрсәтү аларны тизрәк аерырга ярдәм итә.

  • Excel файлларын кысу кирәк түгел.
  • XML+PDF яки HTML документларын операция төренә карап аерым ZIP архивлары итеп җибәрү киңәш ителә.
  • Экспорт һәм импорт өчен Excel, XML+PDF яки HTML ысулларының берсен кулланырга мөмкин.
Файл исемнәре мисаллары: ALIM_Ekim_2026.xlsx, SATIM_Ekim_2026.zip, IHRACAT_2026_10.zip, ITHALAT_2026_10.zip
ЭЛЕМТӘ

Беренче мөрәҗәгатьтә элемтә мәгълүматлары

Документларны беренче тапкыр җибәрүче яки элемтә мәгълүматлары үзгәргән ширкәтләр электрон хатта түбәндәге мәгълүматларны күрсәтергә тиеш. Мөмкин булса берничә вәкаләтле кешене күрсәтү киңәш ителә.

Исем һәм фамилия • Вазыйфа / Вәкаләт (ширкәт хуҗасы, вәкиле, бухгалтеры) • Кәрәзле телефон • Электрон почта • Ширкәтнең гомуми электрон почтасы (булса)

Теркәү түләве һәм эш барышы турында хәбәрләр вәкаләтле кешеләрнең телефоннарына һәм электрон почталарына, шулай ук ширкәтнең гомуми почтасына (булса) җибәрелә.

Теркәү өчен бердәм электрон почта адресыtescil@stb.org.tr
ЭШ ТӘРТИБЕ

Стандарт теркәү тәртибе

1

Документларны тиешле форматта җибәрегез.

2

Документлар, склад калдыклары, базар бәясе, тотып калынган салым, гарантия һәм башка йөкләмәләр тикшерелә.

3

Җитешсезлек булмаса, теркәү түләве исәпләнә һәм вәкаләтле кешеләргә хәбәр ителә.

4

Банк / күчерү / EFT аша түләү ясала.

5

Түләү бухгалтерия тарафыннан тикшерелеп раслана.

6

Теркәү эше тәмамлана.

7

Әзер документлар сезгә җибәрелә.

ТҮЛӘҮ ЫСУЛЛАРЫ

Түләү процессы

Гадәти банк түләве һәм карта белән түләү тәртипләре аерыла. Документлар җибәргәндә түләү сайлавыгызны дөрес күрсәтегез.

₺
Гадәти түләү тәртибе

Банк / күчерү / EFT

Гадәти түләү тәртибендә тикшерүдән соң теркәү түләве вәкаләтле кешеләргә хәбәр ителә. Күрсәтелгән сумма шул ук көнне Биржа хисабына тулысынча түләнә; бухгалтерия раслагач теркәү тәмамлана.

Банк / күчерү / EFTHalkbank
БүлекUzun Çarşı Şubesi / 1260
Бүлек коды1260
Хисап номеры16100008
IBANTR41 0001 2001 2600 0016 1000 08
Күрсәтелгән сумманы шул ук көнне тулысынча түләгез; түгәрәкләмәгез.
TOBB ТҮЛӘҮ ТӘРТИБЕ

Банк картасы белән түләү

Банк картасы белән түләргә теләсәгез, документлар җибәргән хатта моны һичшиксез күрсәтегез.

Документлар тулы булып, салым, гарантия, склад һәм башка тикшерүләр уңышлы үтсә, карта белән түләгәндә башта теркәү үткәрелә; аннары түләү исәбе төзелеп, TOBBның тиешле битендә карта белән түләнә.

  1. 1Электрон хатта банк картасы белән түләү теләгегезне күрсәтегез.
  2. 2Барлык документлар һәм йөкләмәләр дөрес булса, башта теркәү үткәрелә.
  3. 3Теркәүдән соң түләү исәбе төзелә.
  4. 4Түләү исәбе TOBBның тиешле битендә банк картасы белән түләнә.
Хатта карта белән түләү күрсәтелмәсә, гадәти банк / күчерү / EFT тәртибе кулланыла.
!
САЛЫМ ДЕКЛАРАЦИЯСЕ / ҖИТЕШТЕРҮЧЕ

Җитештерүчеләрдән сатып алулар буенча салым декларациясе вакыты

Җитештерүчеләрдән сатып алуны теркәү тиешле чорның салым декларациясен тапшыруның соңгы көнендә эш вакыты тәмамланганчы тулысынча башкарылырга тиеш. Документлар тапшырылырга, теркәү түләве түләнергә, салым йөкләмәләре үтәлергә тиеш.

Соңгы көннең эш вакыты бик мөһим

Декларациянең соңгы көнендә эш вакыты беткәнче кирәкле декларацияләр, документлар, теркәү түләве һәм салым йөкләмәләре үтәлмәсә, үткән дата белән теркәү мөмкин түгел.

092Сөт һәм терлекчелек продукциясе: 092 төр коды белән төзәтмә, өстәмә 1% тотып калынган салым; барлыгы 2%.
094Башка авыл хуҗалыгы продукциясе: 094 төр коды белән төзәтмә, өстәмә 2% тотып калынган салым; барлыгы 4%.

Вакыт узганнан соң таләп ителергә мөмкин документлар

  • Башлангыч һәм төзәтелгән салым декларацияләре
  • Ике исәпләү документы (башлангыч һәм төзәтелгән)
  • Ике түләү документы / салым түләү квитанциясе
Үткән дата белән теркәү үткәрелми. Вакытында тәмамланмаган җитештерүчеләрдән сатып алулар буенча кирәкле салым төзәтмәләре эшләнергә тиеш.

Вакыты узган операцияләр өчен башлангыч һәм төзәтелгән декларацияләр, исәпләү документлары һәм түләү квитанцияләре таләп ителергә мөмкин. Үткән дата белән теркәү үткәрелми.

САЛЫМ / ГАРАНТИЯ

Тотып калынган салым, гарантия һәм бурычны үзгәртеп кору

Җитештерүчеләрдән сатып алуларда документлар гына түгел, алдагы чор авыл хуҗалыгы салымы һәм гарантиянең җитәрлек булуы да тикшерелә.

  • Алдагы чор авыл хуҗалыгы салымы түләнергә һәм түләү квитанциясе Биржага җибәрелергә тиеш.
  • Гарантия булмаса башта түләү, аннан соң теркәү үткәрелә. Гарантия җитәрлек булмаса, аны арттырырга яки салымны алдан түләргә кирәк.
  • Салым бурычы үзгәртеп корылган булса, түләү вакыты җиткән өлешләр, тиешле чор салымы, түләү документлары һәм гамәлдәге түләү графигы таләп ителергә мөмкин.
ТЕРКӘҮ КАГЫЙДӘЛӘРЕ

Теркәү эшләренең төп кагыйдәләре

  • Биржага караган товарларны законда билгеләнгән иң аз күләмнән күбрәк сатып алу һәм сату операцияләрен теркәү мәҗбүри.
  • Документ яки фактура көненнән 30 көннән артык узган операцияләргә төп теркәү түләвенең 50% күләмендә соңга калу түләве өстәлә.
  • Гариза тулы булырга һәм операция төренә туры килгән гамәлдәге үрнәк кулланылырга тиеш.
  • Җитештерүчеләрдән сатып алганда салым тотып калу, гарантия һәм алдагы чор йөкләмәләре үтәлергә тиеш.
  • Биржада теркәлергә тиешле товарларны алган әгъзалар аларны сату турында да хәбәр итәргә бурычлы.
Склад исәбендә башта керем, аннары чыгым / сату теркәлә.
⌖

Вәкаләтле биржа

Вәкаләтле биржа билгеләнгәндә килешү төзелгән урын һәм операциянең конкрет шартлары исәпкә алына. Килешү Сакарьяда төзелгән булса, теркәү Сакарья товар биржасында үткәрелергә тиеш.

↗

Базар бәясе һәм кыйммәте

Теркәүгә бирелгән документлардагы товар бәяләре операция көнендәге базар бәясенә туры килергә тиеш. Туры килмәгән документлар кире кайтарылырга мөмкин.

₺

2026 елгы экспорт документы түләве

500,00 TL

АЛДАН ИСӘПЛӘҮ

Теркәү түләвен акыллы исәпләү

Документ номеры бер үк булган юллар бер документ дип санала, аларның суммалары кушыла. Теркәү түләве товарлар/хезмәтләрнең гомуми суммасының меңнән бер өлешен тәшкил итә. 2026 елда бер документ өчен төп теркәү түләвенең иң югары чиге — 2 600 TL. Документ көненнән 30 көн узса, төп түләүгә 50% соңга калу түләве өстәлә.

2026‰ 1ИҢ ЮГАРЫ ЧИК 2.600 TL+50% / 30+
Бу корал фәкать алдан исәпләү өчен. Төгәл түләү Биржа тикшерүеннән соң хәбәр ителә.
Гомуми барлыгы0,00 TL
Документ номерыДокумент датасыТовар / хезмәт суммасыГамәл
Бу корал фәкать алдан исәпләү өчен. Төгәл түләү Биржа тикшерүеннән соң хәбәр ителә.
ЕШ БИРЕЛӘ ТОРГАН СОРАУЛАР

Еш бирелгән сораулар

Теркәү вакытында еш очрый торган мәсьәләләргә кыска һәм аңлаешлы җавапларны карагыз. 43 · Барлык сораулар һәм җаваплар аска күчкән саен автомат рәвештә йөкләнә.

Товар биржасы нәрсә ул? Аның төп бурычы нинди?+
Товар биржалары биржага караган продукцияләр буенча сатып алу-сату операцияләрен исәпкә ала, базарда формалашкан бәяләрне билгели, терки һәм игълан итә. Бу система ачыклыкны, исәп тәртибен һәм рәсми ышанычлылыкны тәэмин итә.
Теркәлү (tescil) нәрсә ул? Ни өчен үткәрелә?+
Tescil — биржага караган продукцияләрнең сатып алу-сату операцияләрен Биржа тарафыннан рәсми исәпкә алу. Ул операцияне рәсмиләштерә, бәя билгеләүне һәм базар тәртибен хуплый, документлар белән запасларның бөтенлеген күзәтергә мөмкинлек бирә.
Котировка исемлеге нәрсә ул? Котировкага кертелгән товар нәрсәне аңлата?+
Котировка исемлегендә Биржа рәсми рәвештә биржага караган дип билгеләгән товарлар һәм аларның минималь күләмнәре күрсәтелә. Билгеләнгән минималь күләм артса, теркәү бурычы барлыкка килергә мөмкин.
Кайсы операцияләр теркәүгә керә?+
Котировкадагы товарларда минималь күләм артканда җитештерүчедән сатып алу, ил эчендәге фирмадан сатып алу, импорт, ил эчендәге фирмага сату һәм экспорт операцияләре теркәүгә керә.
Кайсы Биржа вәкаләтле? «Килешү тәмамланган урын» нәрсәне аңлата?+
Вәкаләтле Биржа килешү тәмамланган урынга карап билгеләнә. Җитештерү, төяү, тапшыру, счет-фактура төзелгән урын һәм операциянең конкрет шартлары бергә бәяләнә. Килешү Сакарьяда тәмамланса, теркәү вәкаләте Сакарья Товар Биржасына карый.
Базар бәясе ни өчен мөһим? Базардан тыш бәя белән теркәп буламы?+
Биржаларның бурычларының берсе — бәяләрне билгеләү, теркәү һәм игълан итү. Шуңа күрә җитештерүче документлары һәм счет-фактуралар төзелгән көндәге базар бәясенә туры килергә тиеш. Базар бәясенә туры килмәгән документлар эшкәртелмичә кире кайтарылырга мөмкин.
Башка сораулар йөкләнә…